Đối thoại

Hoa mặt đất và hoa bầu trời

5 năm chỉ mỗi một màu thôi

Phải chăng thế giới luôn đơn sắc

Hay bởi ta mòn mộng rong chơi?

 

Hoa trên đất và hoa bầu trời

Hai niềm u ẩn đọng hai nơi

Hay thôi gào thét trong trăn trở

Xé toạc không gian để nhập đời?

Trần Tuấn

Cá chép hoàn cá chép?

Sau biến cố thi tốt nghiệp ở Tuyên Quang khiến non 30 người bị khởi tố thì hôm nay Bộ GD-ĐT cho hay hơn 320 học sinh sẽ vượt lại vũ môn.

Ảnh: Internet

Cách tạo điều kiện tái tranh tài này có lẽ là giải pháp phù hợp nhất để đảm bảo công bằng cho sĩ tử dù rằng nó khiến ngành chức năng ê chề thêm nỗi hổ thẹn mang tên “quýt làm cam chịu”.

Nói về mối quan hệ quýt - cam, chuyện biểu diễn nghi thức đội sốt xình xịch mấy hôm nay dường như có nguyên nhân từ tư duy muốn sáng tạo hoặc khuyến khích sáng tạo của vài người lớn. Những thiếu nhi thể hiện vũ điệu ấy, không ít thì nhiều cũng bất đắc dĩ bị lan truyền hình ảnh cùng những bình phẩm thiếu thiện cảm…

Vậy, cách nào để không tái diễn những đáng tiếc tương tự 2 việc gây tổn thương tới quyền lợi cùng tâm lý lứa tuổi trẻ em như ở trên? Nhận sai, xin lỗi rồi hứa khắc phục?

Không, con đường xoen xoét ấy mòn rồi!… Mà nên tạo điều kiện để các em/ người giám hộ các em kiện thẳng mọi cá nhân/tổ chức gây nên bất kỳ xáo trộn nào gây ảnh hưởng tệ hại tới bệ phóng tương lai của các em.

Cùng với truy trách nhiệm hành chính/hình sự, kiện từ mỗi cá nhân thế này tin rằng tăng thêm độ sáng của mỗi con mắt tự soi, tự sửa…

Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời - câu này các cụ nói, áp dụng tình huống trên, cấm sai!

Tuấn Trần

Trăng 2026 phải khác trăng trăm năm nữa!

“Số cô chẳng giàu thì nghèo/ Ngày 30 tết thịt treo trong nhà/ Số cô có mẹ có cha/ Mẹ cô đàn bà cha cô đàn ông…” - dân gian.

Kể mà dừng lại ở trên thì bất cứ thầy bói nào cũng là đấng tiên tri, kim chỉ nam sắc bén cho mỗi khách hàng. Tuy nhiên, vì say sưa tán hươu tán vượn nên bói toán cả nghìn năm chỉ là một nghề mang tính xác suất.

Ngày nay, với tiến bộ vũ bão của công nghệ, chắc chưa tới 52 năm nữa, mọi chuyện cổ tích được hiện thực hóa, và tất cả mong muốn sâu thẳm từ mỗi cá nhân đều giống như món đồ trong túi, muốn lôi ra lúc nào cũng lôi được.

Khi ấy, có lẽ chỉ cần cấy vào đầu một con chip, bất cứ ai cũng sung sướng bởi cảm thấy được thụ hưởng mọi nhu cầu. Quy luật Chủ-Tớ giữa con người và máy móc bị đảo ngược nhưng chắc chẳng mấy bộ não nào băn khoăn.

Còn tới thời điểm gấp đôi số thời gian trên, lịch sử nhân loại có thể đã hòa vào lịch sử thế giới từ lâu - Hoà tan!

Nghề bói toán đương nhiên vẫn có cơ hội là thành tố của một quá khứ mà tầm vóc luôn thấp hơn tiên tri.

Tuấn Anh

Lá cây cũng có thời

Tháng 7-1976, nước mình do Đảng lãnh đạo đã chính danh XHCN khi chưa tròn 31 tuổi. Theo quyết tâm mới đây, năm Đảng 200 mùa xuân, Việt Nam trở thành quốc gia XHCN phát triển trình độ cao. Khi ấy tuổi của đất nước là 185, và từ đó, nấc thang để vươn lên tầm vóc tối cao (nếu có) dứt khoát không xa.

Trăng ở một xã

Cách hiểu “trình độ cao” là so với 4 nước hay thế giới đa mô hình có lẽ không đáng để đặt ra. Bởi, tiêu chuẩn do con người định đoạt; điều chỉnh hoặc bổ sung nội hàm của tiêu chuẩn cũng từ con người. Việt Nam dư sức định nghĩa lại lý tưởng “Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu” chứ không nhất thiết tham khảo quan điểm của bất cứ tác giả ngoại quốc nào.

Năm 2020, chúng ta đã lỡ cơ hội trở thành nước công nghiệp hình như có nguyên nhân chưa tính toán xây dựng thuật ngữ “nền sản xuất mang bản sắc quốc gia”?.

Còn nay, với con đường XHCN trình độ cao, cái tầm trong tư duy, cái tâm trong cống hiến, cái tài trong thực thi đã vượt xa thời đó, nên “lỡ” là một dạng “phản động từ” không thể chấp nhận trên tiến trình định vị quốc gia, dân tộc.

Dù vậy, “có thể rút ngắn con đường ấy trước 2130 hay không” luôn là câu hỏi cần đáp số. Cá nhân mình tin bằng tinh thần vượt nắng thắng mưa như hiện nay, điều gì cũng dễ đến.

Nhìn theo phép biện chứng, bây giờ công nghệ đang như đứa đầy tớ vừa nhiệt tình vừa điêu luyện phục vụ nhân loại… thì trăm năm nữa, nếu đưa cụ Các - Mác vào không gian của một xã ở ta, có lẽ cụ sẽ không nói gì. 

Nhưng khi ấy, một chiếc lá cây cũng đọc rõ suy nghĩ của cụ.

Tuấn Trần

Vài nghĩ ngợi tháng Bảy

 VIẾT LẠI THÓI QUEN

Cách nào để biến một trinh nữ trở thành quả phụ hơn nửa thế kỷ? - Câu trả lời có lẽ không nằm ở quy định, mà đôi khi ở chỗ người đinh ninh quy định ấy coi phẩm giá là ưu tiên thứ nhì sau cảm xúc xã hội?

Câu chuyện của nàng Tô Thị thế kỷ 21, bà Nguyễn Thị Lệ, là cái kết lung linh đối với nhiều người. Mình cũng nằm trong số ấy dù có chút băn khoăn như ở trên.

Nhưng chút băn khoăn nhỏ nhen ấy có hề chi, khi Triệu Đà - người thiết kế sự tích ngọc trai - còn được coi như khởi đầu của 4 đại triều trong “đệ nhị tuyên ngôn độc lập”: Bình Ngô Đại cáo - “Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập/ Cùng Hán, Đường, Nguyên, Tống mỗi bên hùng cứ một phương”…

Pháp luật, lịch sử, văn hóa hay luân lý,... đều từ con người viết ra.

 

TRĂNG CHIỀU

Một chấm thôi, nho nhỏ

Xuyên qua hàng bưởi thơm

Một vàm mây rực rỡ

Cháy hai vùng không gian

Chiều buồn mà rất ngoan

Chết dần trong tư lự

Nhường bóng đêm hung dữ

Nghiền ánh trăng thêm vàng…

 

Đôi khi cuộc sống xiên ngang

Kiểu gì cũng phải hiên ngang… giả vờ

 

NGŨ TUYỆT

Khi chúa mây vẫy vùng nơi gió lộng

Màu của tim lặng lẽ nhuộm trời mơ

Khi ánh sáng ngủ vùi trong bão tố

Cũng là khi trăng thắm đến không ngờ!

Đêm mai, thơ hành lạc với bơ vơ???…

TÁI LỰA CHỌN?

Chín năm, ừ nhỉ, sương trong mắt

Ta vụt bâng khuâng trước hai đường

Một băng mê mải lên viễn đích

Một xuống trời mơ vạn mến thương…

 

Tuấn Trần

50.000 nguồn lực?

Mỗi năm, nước mình xuất bản hơn 5 vạn đầu sách, trừ đi không nhiều sản phẩm tái bản, lượng tri thức khổng lồ đó tỏa ra xã hội để đáp ứng nhu cầu bồi đắp sự uyên bác của bất cứ ai.

Cùng với vô số sáng tạo từ lĩnh vực điện ảnh, điêu khắc, hội họa, âm nhạc… có lẽ, tài sản tinh thần sinh ra trong mỗi chu kỳ 365 ngày chỉ có thể khái quát bằng 3 chữ đầy tự hào: Vô cùng lớn.

Kể mà những chỉ số GDP, Hạnh phúc, Thông minh… cũng dồi dào như thế thì tốt biết mấy. Tuy nhiên, bởi đó là sự liên tưởng khập khiễng nên ước ao ấy mình chớm nghĩ rồi dẹp ngay.

Dù vậy, vẫn có thể rón rén đặt câu hỏi, rằng: Với bằng ấy tài sản giá trị được khai sinh hàng giờ, hàng ngày, hàng tháng đấy thì khi nào được tập hợp, cô đọng, tinh lọc để “luyện” thành bản sắc trong kho tàng văn hóa nhân loại?

Hay cứ rời rạc, tản mát… xong bất thần bật lên bởi phát hiện của vài cá nhân mang tư duy khác biệt?

Tuấn Anh

“Nịnh ca”

Nếu “nịnh” là một tội thì hơn 40 năm trước mình đã nhen nhóm mầm mống bất lương. Khi ấy, đứa bạn thò lò mũi xanh chìa ra khúc sắn, nói sẽ cho nếu mình công nhận nhà nó nghèo - vì thời đó “Giầu ăn đầu ma, nghèo ăn kẹo thơm”.

Nhưng vì đến nay “nịnh” chưa thành một tội nên trong một số trường hợp, mình vẫn có thể xoen xoét rằng không ít chính sách rất đáng bị phê bình bởi quá hoàn hảo, chặn cơ hội để thế hệ sau điểu chỉnh hoặc bổ sung!

Mình cũng có thể chửi đổng đứa trộm gà mà mục đích chỉ to tiếng để chủ gà nghe thấy mình bức xúc giống họ.

Còn, để lên tầm đẳng cấp phải là nịnh chính bản thân. Vì khi ấy, kẻ nịnh ngạo mạn với chính những điều họ nói ra. Nghĩa là họ nịnh bạn và hầu hạ nhu cầu của riêng họ.

Vài tưởng tượng tình huống mà đã thấy công cuộc nịnh muôn hình vạn trạng. Chẳng trách, nó chưa bao giờ bị khu biệt thành tội danh dù rằng lịch sử nhân loại hằng hà sa số ví dụ nịnh là nguyên nhân gây thảm cảnh quốc gia, dân tộc.

Như chuyện Lã Bất Vi dâng tì thiếp lên Tần Vương hay Mỵ Châu trúng nam nhân kế của Triệu Đà…  - Đó có lẽ chỉ đứng cấp 3 trong thang 10 của kỹ năng lấy lòng…

Tuấn Trần