Bồi thường sau bão gần 3.000 đồng

Miếng khi đói, gói khi no... Người viết có không dưới 5 lần cùng con chó tự nuôi tên Mich săm soi các vệ đường quanh làng Đại học lúc nửa đêm để kiếm mẩu thuốc lá đủ dài rít được trong 3 hơi.

Hồi 2006 tới 2010 những đường ấy nhiều quán nhậu, karaoke và cà phê, thế mà có đêm nửa mẩu không thấy, phải ra tít xa lộ, phía nghĩa trang, để hi vọng một tạp hóa nào đó chưa đóng cửa hoặc mở cửa sớm.

Cách chi trả hỗ trợ những hơn 2.000 đồng sau bão Kalmaegi cho người dân phường Bình Định, tỉnh Gia Lai bỗng khiến nhớ tới thời thèm muốn phát hiện ra những mẩu thuốc ven đường đó.

(Ảnh: Báo bạn giữ bản quyền)

Ở thời đại công nghệ thân thiện như khí thở bây giờ, chuyện đổ xăng lặn lội nhiều km để tới nơi biết kết quả nhận tiền giống như người của thế kỷ 21 đối thoại với Dưa hấu tổ Mai An Tiêm vậy. Nó dường như là mặt trái của việc dồn sức xây thành Cổ Loa mà xem nhẹ việc giác ngộ anh Trọng Thủy.

Chuyện nhà nước chăm lo thì 1.000 cũng quý, chỉ là cơ quan thực thi quá lý tưởng hóa điều này nên không màng ghi số tiền cụ thể trong thông tin gửi về các hộ bị thiệt hại sau bão? 

Nếu đúng vậy, có trách, hãy trách Kalmaegi lệch lạc mục tiêu quần thảo.

Không rõ những quán cơm 2.000 hay 0 đồng giờ số phận ra sao, nhưng việc phát triển hay lụi tàn của những biểu tượng cho nghĩa cử cao đẹp ấy lẽ ra nên là vệt đề tài đáp lời cách nhìn nhận giá trị của góc nhìn duy vật chất trên.

Anh Tuấn

So tài với gái út

 Ông Hun Xen ở Campuchia mình nghe tiếng từ lâu và thực sự ấn tượng hồi ông ấy đối đáp với con gái ông Thác Xỉn bên Thái.

Sự kiện đó đến nay hãy còn âm hưởng, nhưng chưa nghe thông tin 2 nguyên lãnh đạo xứ chùa tháp, chùa vàng nối lại tình bạn thân thiết. Có lẽ, vì lợi ích đất nước, họ chấp nhận hi sinh tình cảm cá nhân. Và nếu đúng, tinh thần ấy xứng đáng trở thành tượng đài ở cả hai nước.

Liên tưởng điều trên khi nhớ lại huyền sử Đinh Bộ Lĩnh sai lính nã tên vào con ruột để hóa giải áp lực con tin từ đối thủ. Tầm ra quyết định của vị hoàng đế đầu tiên ấy đã khiến sứ quân Ngô Xương Văn, Ngô Xương Ngập hạ nhiệt huyết chiến đấu. Và một phần nhờ thế, cuộc đời dời cái chết của cha con vua Đinh tới thời điểm ông Đỗ Thích “nằm mơ kế vị”.

Nhắc nhớ 2 chuyện trên là một cách tập thể dục tri thức. Bởi, con vịt út trong nhà tháng 9 tới vào lớp vỡ lòng, nên sẽ “áp dụng” như con chị. Tức, mỗi tối cho hỏi 5 câu để thỏa trí tò mò.

 Chứ dứt khoát nhắc nhớ 2 chuyện trên không xuất phát từ những giằng co thông tin trên mạng xã hội chuyện đăng rồi gỡ bài của tờ báo nước bạn trong dòng chảy thời sự sôi sùng sục mấy hôm nay...

Tuấn Trần

Thể diện cũng là cái uy

Hồi năm Một chín tám mấy gì đó, nhà cô bạn chung vách nhà mình ở khu Nhà máy chuối cũ Nam Định xảy ra vụ đột nhập trộm máy cát - xét rồi láng giềng giữ lại nghi phạm.

Trước khi công an tới còng tay, ông nghi phạm bị một anh trong xóm dùng khóa dây vụt toác sọ. Lý do sau đó được nhiều cô chú lý giải  rằng anh láng giềng ấy vừa bị “nhảy ngựa” chiếc xe đạp nên ghét giới đạo chích.

Chả hiểu sao, vụ tịch thu mấy chục gốc mai vàng ở Côn Đảo những ngày này lại buộc mình liên tưởng tới ký ức trên, khi lực lượng chấp pháp nói rừng mai tại địa phương liên tục bị xẻ thịt trong khi người tự nhận chủ số mai chưa chứng minh được những chuyến tàu chở mai từ đất liền ra.

Nói chung, văn bản quy phạm pháp luật không thể như tâm trạng con người mà sáng đúng, chiều sai, mai lại đúng. Việc điều chỉnh hay dứt khoát giữ nguyên quan điểm -  gồm cả bằng chứng và suy luận -  chính là thể diện của cấp ra quyết định ấy chứ không riêng bất cứ cá nhân ký, đóng dấu nào.

Câu chuyện Cột dây giày trong ruộng dưa, dường như là một “án lệ” tốt. Và với riêng mình trong kinh nghiệm ứng biến cuộc sống, thì: Thà trả giá cho sai còn hơn bị đánh giá là đứa nhu nhược, “ ba phải”.

Tất nhiên, sau đó mình sẽ âm thầm bù đắp khuyết điểm.

Chứ câu "dũng cảm nhìn nhận" nghe ngường ngượng thế nào...

Tuấn Trần

Thời nào cũng có khúc mạt

    Hồi mê truyện chưởng, mình thích đọc những trang có mấy tay giang hồ mù nghe gió kiếm. Thấy họ chiến đấu rồi chiến thắng đối thủ quá siêu.

    Giờ thì AI đang chứng minh khả năng “đọc vị” ấy. Chỉ cần được sử dụng vài lần, nó biết bạn là đứa thế nào -  thích ve vuốt, lỗ mãng, lợi dụng, trộm kiến thức hay đạo đức giả - để có những tương tác hợp lý. Nhưng, thường những tương tác hợp lý kia thêm một lần nữa nhấn bạn xuống vũng bùn của sự thỏa mãn.

    Đấy là độc hành. Còn ở tầm bang chủ, chả mấy nữa mà một thiết bị nhét trong túi quần có thể ngửi được vận động xã hội, kết nối đủ kiểu thông tin cùng phân tích để vẽ ra chính xác chuyển động của một trinh nữ trong phòng ngủ ở nơi cách nó nghìn cây số.

    Hoặc tấm ảnh trên chẳng hạn, nếu chuyển cho một AI thế hệ tới đây, nó có khi ném ra đống dữ liệu gồm thời tiết, hướng gió, tuổi thọ tán cây… của 10 năm sau. Thậm chí vẽ rõ bản đồ học vấn, hành trình tình cảm đứa tác giả ảnh đang soi mặt giời là mình.

    Tức là ngày nó nghe gió kiếm để bạt đao chém rơi sự ngạo mạn của đấng chủ đang tới gần.

    Và đó là quy luật, như việc chiếc máy dệt thay thế khung cửi.

Tuấn Trần

AI và chủ nhân

 Nói riêng chuyện viết lách, trí tuệ nhân tạo (AI) đang hủy hoại những cuộc thi viết. Bởi, nhiều khả năng khi trao giải, thứ hạng ông nhà văn bỗng xếp sau anh buôn thịt lợn biết cách gõ lệnh cho máy tính… thì dễ xấu mặt ban tổ chức.

AI cũng có thể tiếp tay bạn giành chiến thắng trong tranh luận thông qua tiết tấu ngôn ngữ, dẫn chứng có lợi, phân tán độ quan tâm, thậm chí là kỹ thuật ngụy biện.

Sáng tác đã thế, ngay cả khi bạn nhập một bộ luật cùng toàn bộ hồ sơ của một vụ án cụ thể, đôi khi AI phân xử chuẩn lý, hợp tình hơn 10 ông quan tòa nhân lên.

Còn trong sản xuất, một nó làm việc hiệu quả bằng cả vạn sức, trí miệt mài…

Thế thì nguy cơ mất việc bởi AI rõ như ban ngày, cố chấp để cãi khỉ gì nữa khi hàng loạt thông tin cắt giảm nhân sự cho thấy người sức người thua hẳn máy móc?.   

Nhưng, "mất việc" khác "bị cướp việc". AI không ngấu nghiến niềm vinh quang lao động của bạn, mà chỉ đơn giản khuyên bạn nghỉ ngơi hoặc hướng tới sáng tạo khác.

Nó là đầy tớ. Việc của đầy tớ cứ để đầy tớ làm, tranh chấp chỉ khiến ông chủ tổn thọ vì cay cú.

Sứ mệnh của loài người vì thế không phải chiến đấu với đứa hầu hạ ấy trong hậm hực. Sứ mệnh của loài người là đẻ ra những thế hệ em ún AI chất lượng.

Và đẻ thật, theo chuẩn nghĩa đen, để vĩnh cửu hóa vai trò thống trị muôn loài.

Trần Tuấn

Cá tháng Bốn

Hạnh phúc lớn nhất chính là thời điểm vượt qua đau khổ lớn nhất.

Vinh quang cũng thế, chỉ khi ở tận cùng sự sỉ nhục rồi bước khỏi vũng lầy đó, khi ấy, niềm ngạo nghễ cá nhân chắc chắn không đấng đồng loại nào sánh nổi.

Tôi rút ra điều này sau vài lần tận hưởng sung sướng theo cách ấy.

Nên, rút tiếp: Thỏ có niềm vui của thỏ, và thỏ chưa bao giờ coi hổ là vua. Còn những thợ săn luôn gọi tên đấng chúa tể rừng già thì chiến công mơ ước của họ chính là tống hổ vào cũi.

Bởi thế, so hạnh phúc, vinh quang, đau khổ hay hổ thẹn… với nhau là một thứ so sánh rất nực cười khi hớn hở hòa tan giá trị bản thân với những chuẩn mực chưa chắc đúng.

Ông Nguyễn Khuyến chả giống cụ Tú Xương, ả Hồ Xuân Hương một vực một trời với bà Xuân Quỳnh… nhưng chả vị nào là không tỏa sáng.

Và nay, Cá tháng Bốn, tự dưng thấy ông Khương Tử Nha cũng hài.

Anh Tuấn

Chân lý như một quân cờ...

Trước lúc Ngưu Ma Vương đóng giả Trư Bát Giới để đoạt lại quạt Ba Tiêu từ Tôn Ngộ Không là màn Tề Thiên Đại Thánh hóa thành đại huynh nghĩa tình 500 năm lừa Bà La Sát lấy báu vật trấn Hỏa Diệm Sơn.

Đây có lẽ là chi tiết duy nhất trong Tây Du Ký mà pha âu yếm chị dâu, vốn là điều ghê gớm trong thời đại sặc mùi Nho giáo Ngô Thừa Ân sống, được thông cảm.

Cựu Bật Mã Ôn cũng từng biến thành anh kết nghĩa của mình để đẩy đứa trẻ Hồng Hài Nhi vào thân phận bị cầm tù dưới tay Quan Âm Bồ Tát…

Tuy nhiên, vì mạch truyện dường như bất chấp mọi thứ để đạt mục đích thỉnh kinh nên nghĩa tình huynh đệ đương nhiên nhường chỗ cho cam kết phò Tam Tạng của chúa động Thủy Liêm.

Nên, được xếp vào hàng Tứ đại kỳ thư, Tây Du ký thu hút cảm tình lâu dài từ độc giả có lẽ cũng nhờ vào sự tài tình của ngòi bút mà việc ca ngợi thói lật lọng thản nhiên như tô vẽ sứ mệnh của người hùng.

“Đại chiến thắng phật” là danh hiệu của Phật Tổ Như Lai ban thưởng cho học trò xuất sắc của Lão giáo (Bồ đề Tổ sư; hình như vậy?)

“Chân lý như một quân cờ, muốn giữ hay thí là do kẻ chơi” - ý nghĩ này của mình tới tối nay chả hiểu sao lại… hiện hồn.

Là mình chỉ diễn dịch truyện Tây Du Ký.

 Trần Tuấn