Thứ Sáu, 9 tháng 10, 2026

Một hay nghìn năm nữa?

Sau hơn 22 thế kỷ, giấc mơ về bất tử của ông Tần Thủy Hoàng đang sáng lên khi trí tuệ nhân tạo (AI) như con ngựa bất kham với những đấng sinh ra chúng.

Chỉ khác, có thể cuộc sống vĩnh viễn của con người chỉ thể hiện dưới dạng “số hóa” về cơ bắp, kinh nghiệm, trí tuệ, tình cảm - và bọn AI bất kham sử dụng các dữ liệu đó như hình thức nô dịch, buộc phục vụ cho sự tiến hóa của thế hệ AI con, cháu, chắt…

Không chỉ người, loài chim, loài cá, loài kiến… cũng có thể được phiên dịch ngôn ngữ, khám phá bản năng sinh tồn rồi muôn năm tồn tại và hầu hạ như trên.

 


Lúc ấy, thế giới đại đồng là thế giới của siêu máy móc. Công nghệ nghiễm nhiên như “tầng lớp” thượng đẳng. Nó thậm chí vươn tầm cai trị ra ngoài hệ trời; không chỉ tồn tại bằng điện mà còn qua năng lượng khác.

Vạn năm nay, nhiều hình thái kinh tế-xã hội đào thải nhau. Nên, nếu thời đại A kết liễu thời đại B để chuẩn bị hiến tế cho thời đại C cũng là điều không khó hiểu.

Và từng cá nhân, vì bị “cưỡng bức bất tử” nên sẽ chứng kiến những “ông chủ AI” viết lên trang mới của kỷ nguyên vũ trụ - thời mà mọi mực thước hiện nay (gồm suy nghĩ, hành xử, đạo đức…) trở thành “ký ức AI gian”?

Tuấn Anh

Thứ Hai, 7 tháng 9, 2026

Hãy nghe và vững tin

Nghĩ vụn: Ít giờ đồng hồ để in vài vạn cuốn sách là năng lực dư có của ngành xuất bản. Dù vậy, tính riêng từ 18-8 (theo VNE), đến 7-9 hôm qua (theo Dantri), gánh nặng sách giáo khoa cho học sinh dường như vẫn ở ngưỡng quá tải của tâm lý phụ huynh.




Bản thân mình từng chạy như đứa suýt vi phạm giao thông đến hàng loạt nhà sách hỏi mua cho con gái đã dự khai giảng lớp 9, nhưng câu trả lời nhận được luôn là “đang đợi nguồn”

Hay phải gom và tiêu thụ bằng hết sách lỡ in gửi các cơ sở bán thì guồng máy “cung cấp miễn phí” mới hoạt động trơn tru?

Nếu là khả năng trên, e rằng một chính sách được đánh giá tốt đẹp đang bị trì hoãn bởi những toan tính thiếu gần gũi.

Hình như là lần đầu có chuyện giới phụ huynh mong được bỏ tiền mua sách thay vì chờ đợi thiện tâm miễn phí.

Viết thì viết thế, nhưng sau lần miệt mài mong tìm được sách để móc hầu bao mà bất thành, mình vẫn về trấn an nỗi nóng lòng của con gái.

Rằng cứ yên chí, phải tin lời Đảng và Nhà nước!

Và nó đã tin lời ông thân sinh, tung tăng chân sáo đến trường với chiếc cặp khá rỗng.

Trần Tuấn

Thứ Hai, 31 tháng 8, 2026

Rỗng

 Phăm phăm đi hóng heo may

Ngờ đâu giông tố găm đầy mùa thu

Cuộn lòng vắt nửa câu thơ

Thì đau đớn lại lửng lơ, mơ hồ…

 


Cà phê trước tiệm cầm đồ

Dường như vị đắng đã thừa tối nay…

Tuấn Anh

Thứ Sáu, 14 tháng 8, 2026

Đối thoại

Hoa mặt đất và hoa bầu trời

5 năm chỉ mỗi một màu thôi

Phải chăng thế giới luôn đơn sắc

Hay bởi ta mòn mộng rong chơi?

 


Hoa trên đất và hoa bầu trời

Hai niềm u ẩn đọng hai nơi

Hay thôi gào thét trong trăn trở

Xé toạc không gian để nhập đời?

Trần Tuấn

Thứ Ba, 4 tháng 8, 2026

Cá chép hoàn cá chép?

Sau biến cố thi tốt nghiệp ở Tuyên Quang khiến non 30 người bị khởi tố thì hôm nay Bộ GD-ĐT cho hay hơn 320 học sinh sẽ vượt lại vũ môn.



Ảnh: Internet


Cách tạo điều kiện tái tranh tài này có lẽ là giải pháp phù hợp nhất để đảm bảo công bằng cho sĩ tử dù rằng nó khiến ngành chức năng ê chề thêm nỗi hổ thẹn mang tên “quýt làm cam chịu”.

Nói về mối quan hệ quýt - cam, chuyện biểu diễn nghi thức đội sốt xình xịch mấy hôm nay dường như có nguyên nhân từ tư duy muốn sáng tạo hoặc khuyến khích sáng tạo của vài người lớn. Những thiếu nhi thể hiện vũ điệu ấy, không ít thì nhiều cũng bất đắc dĩ bị lan truyền hình ảnh cùng những bình phẩm thiếu thiện cảm…

Vậy, cách nào để không tái diễn những đáng tiếc tương tự 2 việc gây tổn thương tới quyền lợi cùng tâm lý lứa tuổi trẻ em như ở trên? Nhận sai, xin lỗi rồi hứa khắc phục?

Không, con đường xoen xoét ấy mòn rồi!… Mà nên tạo điều kiện để các em/ người giám hộ các em kiện thẳng mọi cá nhân/tổ chức gây nên bất kỳ xáo trộn nào gây ảnh hưởng tệ hại tới bệ phóng tương lai của các em.

Cùng với truy trách nhiệm hành chính/hình sự, kiện từ mỗi cá nhân thế này tin rằng tăng thêm độ sáng của mỗi con mắt tự soi, tự sửa…

Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời - câu này các cụ nói, áp dụng tình huống trên, cấm sai!

Tuấn Trần

Chủ Nhật, 2 tháng 8, 2026

Trăng 2026 phải khác trăng trăm năm nữa!

“Số cô chẳng giàu thì nghèo/ Ngày 30 tết thịt treo trong nhà/ Số cô có mẹ có cha/ Mẹ cô đàn bà cha cô đàn ông…” - dân gian.

Kể mà dừng lại ở trên thì bất cứ thầy bói nào cũng là đấng tiên tri, kim chỉ nam sắc bén cho mỗi khách hàng. Tuy nhiên, vì say sưa tán hươu tán vượn nên bói toán cả nghìn năm chỉ là một nghề mang tính xác suất.



Ngày nay, với tiến bộ vũ bão của công nghệ, chắc chưa tới 52 năm nữa, mọi chuyện cổ tích được hiện thực hóa, và tất cả mong muốn sâu thẳm từ mỗi cá nhân đều giống như món đồ trong túi, muốn lôi ra lúc nào cũng lôi được.

Khi ấy, có lẽ chỉ cần cấy vào đầu một con chip, bất cứ ai cũng sung sướng bởi cảm thấy được thụ hưởng mọi nhu cầu. Quy luật Chủ-Tớ giữa con người và máy móc bị đảo ngược nhưng chắc chẳng mấy bộ não nào băn khoăn.

Còn tới thời điểm gấp đôi số thời gian trên, lịch sử nhân loại có thể đã hòa vào lịch sử thế giới từ lâu - Hoà tan!

Nghề bói toán đương nhiên vẫn có cơ hội là thành tố của một quá khứ mà tầm vóc luôn thấp hơn tiên tri.

Tuấn Anh

Thứ Tư, 29 tháng 7, 2026

Lá cây cũng có thời

Tháng 7-1976, nước mình do Đảng lãnh đạo đã chính danh XHCN khi chưa tròn 31 tuổi. Theo quyết tâm mới đây, năm Đảng 200 mùa xuân, Việt Nam trở thành quốc gia XHCN phát triển trình độ cao. Khi ấy tuổi của đất nước là 185, và từ đó, nấc thang để vươn lên tầm vóc tối cao (nếu có) dứt khoát không xa.



Trăng ở một xã


Cách hiểu “trình độ cao” là so với 4 nước hay thế giới đa mô hình có lẽ không đáng để đặt ra. Bởi, tiêu chuẩn do con người định đoạt; điều chỉnh hoặc bổ sung nội hàm của tiêu chuẩn cũng từ con người. Việt Nam dư sức định nghĩa lại lý tưởng “Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu” chứ không nhất thiết tham khảo quan điểm của bất cứ tác giả ngoại quốc nào.

Năm 2020, chúng ta đã lỡ cơ hội trở thành nước công nghiệp hình như có nguyên nhân chưa tính toán xây dựng thuật ngữ “nền sản xuất mang bản sắc quốc gia”?.

Còn nay, với con đường XHCN trình độ cao, cái tầm trong tư duy, cái tâm trong cống hiến, cái tài trong thực thi đã vượt xa thời đó, nên “lỡ” là một dạng “phản động từ” không thể chấp nhận trên tiến trình định vị quốc gia, dân tộc.

Dù vậy, “có thể rút ngắn con đường ấy trước 2130 hay không” luôn là câu hỏi cần đáp số. Cá nhân mình tin bằng tinh thần vượt nắng thắng mưa như hiện nay, điều gì cũng dễ đến.

Nhìn theo phép biện chứng, bây giờ công nghệ đang như đứa đầy tớ vừa nhiệt tình vừa điêu luyện phục vụ nhân loại… thì trăm năm nữa, nếu đưa cụ Các - Mác vào không gian của một xã ở ta, có lẽ cụ sẽ không nói gì. 

Nhưng khi ấy, một chiếc lá cây cũng đọc rõ suy nghĩ của cụ.

Tuấn Trần