Khi Tổng thống tháo nhẫn để bắt tay…

Gặp người dân Việt Nam tại quán bún ở Hà Nội, Tổng thống Mỹ Obama cẩn thận tháo nhẫn nhét túi trước khi bắt tay với họ. Việc này không chỉ xảy ra một lần trong những chuyến đi nước ngoài của ông.

Hành động của người đứng đầu quốc gia cỡ quyền lực nhất hành tinh khiến dân tình xôn xao, đặt ra vô vàn lý giải. Có người cho rằng vị cao bồi này sợ đau ngón út, hóm hỉnh hơn thì khẳng định anh giai chung thủy lo đám đông động chạm vào của quý của vợ mình – tức nhẫn cưới…..

Nhưng chắc chắn một điều công dân Hoa Kỳ này ý thức được mỗi lần bắt tay! 

Có chú ý tới người mình đang tương tác thì mới quan tâm tới các thói quen cá nhân. Hành động đó cộng thêm cái nhìn thẳng vào mắt người đối diện thể hiện sự tôn trọng nhất định chứ không qua loa, hời hợt. Phía nhận bắt tay cũng sẽ cảm nhận được sự chân thành.

Ở Việt Nam cũng có thói quen bắt tay, và tôi chú ý tới hai kiểu giao tiếp khá phổ biến.

Một là, cúi gằm mặt xuống trong suốt quá trình từ lúc chìa bàn tay cho tới khi rụt lại. Kiểu này xuất hiện đa số ở những nhân viên cấp dưới có lá số tử vi ghi hai chữ Nịnh thần (hoặc tự nhận là bề dưới). Cách tương tác giống như nhận ân huệ này triệt tiêu sự thân thiện cùng tinh thần hợp tác công bằng vốn là ý nghĩa của động tác bắt tay.

Về mặt nào đó, cái sự cúi gằm mặt đã gián tiếp phủ nhận, coi thường mối quan hệ của nhau giữa hai kẻ đang đối diện.

Hai là, chìa phật thủ giống như lướt qua những bàn tay khác. Khi người nhận cái bắt tay chưa kịp siết chặt thì ông/bà này đã vội lỏng cơ và mắt hướng mẹ nó đi nơi khác rồi.

Kiểu này thường gặp trong các buổi hội nghị hoặc vi hành thăm thú tình hình con dân của nhiều lãnh đạo nhà mình. Lối chạm tay để xa lánh nhau hơn như thế này, dẫu muốn có chút thiện cảm cũng đếch thiện cảm nổi.

Vậy nên, một cử chỉ nhỏ nhưng đôi khi có thể lay động cả thế giới. Người nào khi thực hiện vai trò xã hội của mình (từ anh nhân viên doanh nghiệp nhỏ tới Đức Giáo hoàng) mà có sự chỉn chu khi tương tác thì xác suất thành công bao giờ cũng lớn. Nơi họ làm việc, hay rộng hơn là xã hội, cũng được hưởng lợi từ đó. Anh Tuấn

Phải soát lại tất cả Thẻ Cử tri!

Hôm nay tôi nhận được Thẻ Cử tri, nơi đi bầu cử là tại một điểm của phường 5, quận Gò Vấp.

Sau phút đầu vui mừng và hãnh diện vì mình sắp thực hiện quyền công dân trong cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp ngày 22-5 tới đây  thì bỗng thấy bực bội vô cùng, tiếp đó là cảm giác hoang mang chen lấn.

Lý do là thông tin ghi trên thẻ có cái sai khó chấp nhận. Cụ thể, trong mục ngày tháng năm sinh, tôi được ghi là 01-01-1984.

Không những thế, thẻ của vợ và em tôi cũng được trang bị “đồng phục” thời điểm chào đời như trên (trong khi căn cước của tôi ghi sinh tháng 9-1980, vợ và em lần lượt là tháng 8 và 9-1984).

Không biết cái nhầm lẫn vậy có phổ biến không, nhưng dù chỉ số ít trường hợp cũng đủ can thiệp vào sự hoàn mỹ (được kỳ vọng trên mọi mặt) của kỳ bầu cử này. Nó khiến những người khi biết chuyện có quyền nghi ngờ vào sự chân thực, chính xác, khách quan, dân chủ trong “Ngày hội toàn dân”. Bởi, có ít nhất ba nguy cơ sau

Thứ nhất, về mặt tâm lý, ai cũng có sự đề cao chính mình. Một trong những điều đó là nhu cầu được người khác gọi đúng tên, tuổi. Khi nhận Thẻ Cử tri ghi sai đương nhiên họ tổn thương và không loại trừ khả năng “tẩy chay”, không đến bầu cử. Điều này dẫn tới tỉ lệ cử tri đi bỏ phiếu sẽ bị ảnh hưởng khá nhiều.

Thứ hai, về tính chính danh, trong trường hợp nghĩa vụ công dân cao hơn lòng tự trọng cá nhân, họ sẽ tới điểm bỏ phiếu. Tuy nhiên, theo quy định trước khi bỏ phiếu họ phải xuất trình giấy tờ cá nhân…

Vậy cán bộ nơi bầu cử xử lý sao? Mời người dân về thì mang tiếng tước quyền công dân? để bỏ phiếu thì sai nguyên tắc? Chưa nói người đi bầu có thể bị quy kết là “bầu hộ” dù đang thực hiện quyền của chính mình.

Giải pháp là sửa tại chỗ ư? Quy định nào?... Giả sử có quy định thì điều chỉnh cho một người còn dễ, chứ lỡ cả trăm người biết tính sao? Nhân số thời gian khắc phục cho mỗi cá nhân là bao nhiêu? Đền bù  số thời giờ  lãng phí ấy như thế nào?

Thứ ba, việc hời hợt, không kiểm tra kỹ lưỡng trước khi in Thẻ Cử tri này là cơ hội không thể tốt hơn để các lực lượng ít thân thiện tấn công nhà nước.  Một loạt các nhận xét có thể hình dung trước, đó là “Không nghiêm túc”, “thiếu khách quan”, “Hình thức”, “Phi dân chủ”…

Cá nhân tôi, cái sự Không nghiêm túc đã quá rõ ràng rồi.

Do vậy, để triệt tiêu ba nguy cơ trên, không gì khác hơn là rà soát lại tất cả Thẻ cử tri trên cả nước. Dù cấp tập hay tốn kém nhưng phải làm!.

Dẫu sao cũng may là cuộc bầu cử chưa diễn ra…   Anh Tuấn

HÃY BẮT ĐẦU TỪ CHIẾC ÁO TÙ

Để thay thế kiểu đồng phục phạm nhân  màu xám cuối những năm 90 của thế kỷ trước, màu sắc đồng phục  mới được quy chuẩn với hai màu xanh trắng đan xen theo lối “ngựa vằn, sọc dưa”. Áo có một túi ngực, không có cổ, hai tay là vằn ngang, phía trước và sau áo có vằn dọc. Quần ống thẳng, không túi,  gấu lên một cm lộn vào bên trong.

Tuy nhiên, một phần do hình thức bị coi là xấu xí, một phần để phân biệt đẳng cấp trong mâm ăn, chiếu nghỉ mà kiểu đồng phục  này được các nhà thiết kế (đồng thời  là phạm nhân) cải biên theo lối Pijama với áo được thêm cổ, quần chữa theo lối thụng, có túi, lên ba cm gấu…

Và từ lâu, hai kiểu đồng phục “ngựa vằn” này song song tồn tại, được các cán bộ trại giam dần chấp nhận – Giống như chuyện chấp nhận người tù có thể dùng điện thoại di động, như chuyện để những tay anh chị cộm cán giữ vị trí “trật tự, thi đua, tự quản” nhằm trị những kẻ có máu mặt khác… - Nghĩa là họ xác lập phần nào uy tín trước cán bộ và “số má” trong đội ngũ “cơm cân, áo số”.

…………………………..

Tôi hơi dông dài một chút chỉ để nói rằng hiện tượng những phạm nhân được “đặc cách” một cách không thành văn trên có chút gì đó liên quan đến sự vụ tử tù  Nguyễn Thị Huệ đột nhiên mang thai trong phòng biệt giam của Quảng Ninh mới đây.

Câu chuyện tương tự thế này không phải chưa từng xảy ra. Trước đó, vào năm 2006 tại Hòa Bình  đã từng có Nguyễn Thị Oanh mang mầm sống mới trong thời điểm đợi ngày trả án.

Được biết, người mang án tử phần lớn thời gian bị cùm một bên chân và  được theo dõi gắt gao. Tuy nhiên, nhiều nơi cán bộ quản giáo sẽ sử dụng một hoặc vài phạm nhân có chút uy tín,  được cán bộ tin tưởng đánh giá là “tự giác” để giúp những việc như pha chè, giặt giũ (tiếng lóng gọi là lái xe)  … thậm chí cầm chìa khóa buồng giam tháp tùng cán bộ,  vì thế,  việc đưa cơm cho tử tù cũng không ngoại lệ.

Tuần tự  như sau, tới giờ cơm, “lái xe” xuống nhà bếp trại giam lấy cơm rồi đi theo cán bộ tới buồng giam tử tù. Cán bộ mở cửa buồng để người tự giác này vào phát khẩu phần ăn, xử lý vệ sinh xong xuôi rồi mới quay vào khóa cửa. Nghĩa là phạm nhân tự giác  và tử tù có một khoảng thời gian để thì thầm hoặc trao đổi với nhau thứ gì đó.

Sự chủ quan (hoặc tin tưởng) của cán bộ vào “tài xế” là một trong nhiều  phương án trả lời cho sản phẩm tới đây là đứa trẻ sắp chào đời của Nguyễn Thị Huệ.

Thông tin ban đầu, để mua được đứa trẻ cũng là tự cứu tính mạng của chính mình, tử tù Huệ đã có lời hứa 50 triệu đồng cho người cha bất đắc dĩ của đứa con.

……………………..

Khi mối quan hệ giữa người với người trong bầu trời tự do còn vô vàn tỳ vết xung quanh các trục tình cảm, tiền bạc, quyền lực… thì thật khó để rèn nắn những người phạm pháp phải tuân thủ nội quy. Tuy nhiên không phải không có biện pháp để hạn chế. Với những câu chuyện cụ thể trong trại giam trên đây, để không tái diễn ở bất cứ nơi  nào thì không cách gì khác  bằng việc cán bộ phải thực hiện nghiêm bổn phận và trách nhiệm của mình.

Hãy bắt đầu từ việc chấn chỉnh “thời trang” áo tù, vì đó là vi phạm nhưng nó diễn ra phổ biến khiến nhiều người dần tưởng là đương nhiên. Anh Tuấn

NẾU GIA ĐÌNH BỊ CÁO MANG ẢNH CHA GIÀ TỚI TÒA?

Hôm 30-11, một người dân TP Cà Mau tổ chức người đưa quan tài sang bên láng giềng đang chuẩn bị khai trương quán cà phê.

Sự việc bắt đầu từ sự tranh chấp đất đai trước đó, không ai chịu ai, nên chờ đúng dịp bên kia bắt đầu khởi dựng việc làm ăn thì bên này mang sản phẩm dành cho người chết tới với lý do “tặng”.

Ở Quảng Nam hồi đầu tháng trước, để đòi giải quyết bồi thường đất thỏa đáng tại công trình đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, người dân cũng mang quan tài đặt giữa đoạn thi công để gây sức ép với chính quyền…

 Trước đó, còn rất nhiều vụ mà  tấm áo cho người chết (áo quan) được người sống ưu tiên trong danh mục những công cụ bày tỏ thái độ.  Dường như họ  đặt hi vọng điều này sẽ có tác dụng giống như những tấm gương “quan tài diễu phố” ở vài địa phương phía Bắc trước đó.

Những việc này, cơ quan chức năng đã vào cuộc, song cán cân giữa việc giải quyết sự vụ (thường là ở mức xử lý hành chính) với hệ lụy tâm lý, tinh thần, tình cảm… trong dư luận e quá chênh lệch.

Điều này hoặc phản ánh sự nhân nhượng của chính quyền trước những hành vi mang biểu tượng của âm binh (quan tài), hoặc phản ánh sự lúng túng khi quá trình giải quyết những việc này thiếu những biện pháp chế tài thích đáng.

………………

Một hiện tượng khác cũng khá phổ biến hiện nay, đang diễn ra tại nhiều tòa hình sự, đó là mang di ảnh nạn nhân tới các phiên xử.

Tôi không hiểu nếu trước đây các thẩm phán khi xét xử ông Nguyễn Thanh Chấn, Huỳnh Văn Nén mà gặp những tình huống như thế thì  có đủ bản lĩnh để  không tuyên án tử hay không?. Và số phận những người không phạm tội kia sẽ đi theo hướng nào?

Tôi cũng không hiểu, nếu người nhà của bị cáo cũng tề tựu, mỗi người ôm trước ngực hình ảnh cha mẹ già, vợ trẻ, con thơ … (thông điệp về  viễn cảnh tương lai gia đình mù mịt khi thiếu vắng người thân)  để  đối đáp lại với việc mang di ảnh nạn nhân thì tòa án có quy định nào ứng xử với việc “biểu dương lực lượng” từ hai phía ấy? Hội đồng xét xử, dù gì cũng là con người,  có phải thực hiện thao tác che tấm vải đen trên mắt giống như thần Công lý để đảm bảo tốt hơn sự công tâm không?.  

……………………………

Hai hiện tượng bày tỏ thái độ bằng quan tài và mang hình ảnh nạn nhân tới công đường dù thông cảm lắm cũng chỉ dừng lại ở mức chia sẻ với những bức bối của bên nhận là bị hại, nhưng nó lại gây ngột ngạt cho người xử lý.  Nó cũng có khả năng  khiến công luận bất bình bởi e ngại sự công tâm, tinh thần thượng tôn pháp luật bị can thiệp một cách rất “mềm”. Anh Tuấn

Một bản dịch làm hèn đất nước

Cuốn sách giáo khoa do NXB GDVN phát hành tháng 8 mới đây có bài “thơ thần” Sông núi nước Nam của Lý Thường Kiệt – được coi là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam. Nguyên văn:

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Như hà nghịc lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Nhiều thế hệ người Việt đã nằm lòng bản dịch sau:

“Sông núi nước Nam vua Nam ở

Rành rành đã định ở sách trời

Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”

Còn cuốn sách trên trình làng một bản dịch khác:

“Sông núi nước Nam vua Nam ở

Vằng vặc sách trời chia xứ sở

Giặc dữ cớ sao phạm đến đây

Chúng mày nhất định phải tan vỡ”

Bản dịch này gây choáng váng vì quá mới mẻ, cứ như một anh nông dân  cả đời mê mẩn với nón quai thao, áo tứ thân, yếm thắm bỗng đùng đùng bị ép duyên cùng một nàng Tây quần jeen, áo ba lỗ mới coóng

Trang Infonet.vn dẫn giải thích của một trong những người biên tập cuốn ngữ văn này là  PGS.TS Đỗ Ngọc Thống – Phó Vụ trưởng Vụ giáo dục Trung học cho rằng, vì là bản dịch nên ngôn ngữ dù có khác nhưng ý của bài thơ không đổi.

Xin thưa lại

Đồng ý đó là một bản dịch nên việc tuân thủ niêm luật của thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt có thể bỏ qua, dẫu khi đọc các chữ cuối của bốn câu đều rất trúc trắc và chát chúa vì sử dụng đa số thanh trắc “Ở, sở, vỡ”…  Tuy nhiên, về ý thì rõ ràng đã khác nhau một trời một vực. Và nó nằm ở chữ “mày” – Chúng mày nhất định phải tan vỡ.

Lý do, bài thơ là một tuyên ngôn, mà tuyên ngôn thì chỉ những người đứng đầu nhà nước mới nói.

Bậc vua chúa khi phát ngôn lời lẽ phải xứng với phẩm giá, do thế, họ không thể sử dụng cách xưng hô “tao – mày” của trẻ trâu khi giao tiếp, đặc biệt là trong hoàn cảnh quốc gia đối quốc gia. 

Tiếng  nói đại diện cho nhà nước khi đối diện thế lực hung hãn có thể gọi thế lực đó  là “quân xâm lược”, “lũ giặc cướp”, và khi đối đầu có thể mắng “chúng bay”, “các ngươi”… như thế  vừa thể hiện tác phong đường hoàng vừa có cái  phong thái uy nghi của người lãnh đạo.

Lịch sử ngoại giao Việt Nam chưa khi nào sử dụng ngôn ngữ thô thiển, bất lịch sự khi ứng xử với các tình huống. Thế mà không hiểu phông văn hóa của người chọn bản dịch ra sao mà biến bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam thành một tiếng chửi của anh bán cá ngoài chợ.  

Đôi khi tiếng nói đại diện nhà nước lệch một chút thôi, cái hồn vía của dân tộc đã đổi màu. Trong trường hợp cụ thể trên đây,  chỉ với một chữ “mày”, bài  thơ thần đã biến thành một bài thơ rất thường.

Lo nhất là nếu vẫn giữ bản dịch này, nhiều khả năng các thế hệ học sinh sẽ hình dung tư thế của đất nước thời điểm nhà Lý chống giặc Tống thấp chứ không cao. 

 Anh Tuấn

Công nhận mại dâm mới là nhân văn

Trước tình hình mại dâm và tội phạm liên quan đến mại dâm diễn biến phức tạp, hôm 23-10, Chi cục phòng chống tệ nạn xã hội TP.HCM đề xuất thí điểm gom các cơ sở kinh doanh “dịch vụ nhạy cảm” vào một khu vực nhằm dễ quản lý. Đề xuất này được nhiều Đại biểu Quốc hội tán thành.

Ngày 31-10, Báo Tuổi trẻ công bố kết quả khảo sát của bạn đọc báo này về việc cấm hay cho phép hoạt động mại dâm tại Việt Nam, kết quả, trên 80% người tham gia khảo sát ủng hộ phương án 2.

Đề xuất của cơ quan chức năng, ý  kiến từ Đại biểu Quốc hội, hay con số trong cuộc khảo sát dẫu chưa  mang tính đại diện  cho ý kiến của người dân cả nước song nó gián tiếp khẳng định rằng cái lạc hậu không nên tiếp tục nhân danh đạo đức để phán xét những tín hiệu đại diện cho quan điểm nhân văn nữa – Ít nhất là trong   câu chuyện về mại dâm.

Nhân văn ở chỗ, đã có sự thấu hiểu và chia sẻ với bức bối  của những cá nhân có nhu cầu tình dục nhưng không thể được đáp ứng bằng con đường chính danh. Mà danh sách những cá nhân ấy không ít, bao gồm người khuyết tật, người chưa lập gia đình, người mà một nửa của họ vì lý do nào đó đã ra đi quá sớm…

          Nhân văn ở chỗ, đã có sự thấu hiểu và thông cảm trước nỗi đau đớn và tủi hổ của những thân phận chịu sự khinh ghét, miệt thị của cộng đồng vì làm cái việc bị nhiều người hiện nay mỉa mai là “bán phấn buôn hương”, “bán trôn nuôi miệng”.

Nhân văn cũng ở chỗ, nếu được quản lý thì cả người bán và mua dâm tránh được rủi ro bệnh tật, thoát được nguy cơ phải đối diện với những tay anh chị giang hồ.

Nhiều ý kiến phản ứng rằng, nếu chấp nhận sự tồn tại của mại dâm sẽ đi ngược lại truyền thống, hạ thấp nhân phẩm con người, tăng nguy cơ phá vỡ hạnh phúc gia đình.

Phá vỡ hay ngược lại là điều này có tác dụng cố kết những thành viên trong một mái nhà hơn? Đứng trước khả năng đối tác có thể đi ra ngoài thì một nửa kia đương nhiên phải có ý thức giữ gìn và sưởi ấm thêm bầu không khí hôn nhân. Vợ chồng mà lúc nào cũng thẩm thấu sự  “tương kính như tân” – tôn trọng, yêu kính nhau như thủa ban đầu – thì hấp lực nào kéo ra được?

Thêm nữa, sẽ không phải bàn tới chuyện nhân phẩm thấp hay cao  nếu sự trao đổi tình dục có thu tiền này được coi là một “nghề” – tức bình đẳng với những nghề nghiệp trong xã hội hiên nay.

Về truyền thống? Hệ tư tưởng phong kiến trước đây từng “Trọng nông, ức thương”, nhưng hiện nay doanh nhân (từng bị coi rẻ, gán cho các tiếng “con buôn”, “phe phẩy” ấy) được coi là đội ngũ có đóng góp quan trọng vào sự phát triển đất nước. Ngày xưa, một trong những “tiêu chuẩn” làm “anh hùng” là có năm thê, bảy thiếp,   giờ lớ xớ muốn anh hùng kiểu đó, coi chừng mà luật pháp trừng trị…

Nghĩa là điều gì tiến bộ, lợi nhiều hơn hại thì đương nhiên xác lập một chuẩn mực, cách nghĩ  mới.

Mại dâm đã có quãng thời gian sống gần bằng lịch sử loài người, vậy tại sao không dũng cảm công nhận khi nó mang lại những điều tích cực như trên?

Và nếu đã công nhận thì không cần phải né tránh việc thỏa mãn nhu cầu bản năng muôn đời của loài người bằng tên gọi “dịch vụ nhạy cảm”. Hãy cứ kêu đúng bản chất là “dịch vụ tình dục”.

Nói thêm, hệ tư tưởng nền tảng hiện nay tại Việt Nam đã chỉ ra rằng Tồn tại xã hội quyết định Ý thức xã hội…  

Anh Tuấn

VIẾT LÚC PHÊ THUỐC LÀO

Đợt lâu rồi, tớ có suy nghĩ đại ý rằng Pháp luật không truy cứu trách nhiệm với những người không có khả năng kiểm soát hành vi – tức bị tâm thần – vậy nên chăng những ai phê ma túy cũng được hưởng sự ưu tiên ấy?.  Vì rõ ràng khi phạm tội ác thì tính người trong họ đang bị phong tỏa?.

Suy nghĩ ấy vừa ho he đã tắt ngấm vì chả ai đồng tình.  Lý do là sự mất kiểm soát về ý thức của những con nghiện không mang tính hệ thống, không bền vững, và không được xã hội thông cảm.

Nay bỗng đẻ thêm một vụ ông quý tử truy sát cha mẹ ruột trong cơn “ngáo đá”.  Liên hệ với chuyện gần đây một MC đoạt mạng người yêu, một ông em trai cắt chân chị gái… mình thấy có lẽ nên ngoan cố nuôi dưỡng  lại ý kiến này, bởi:

Xét về mặt sinh học, những người ấy bị chất kích thích chi phối nên khi thủ ác họ là nạn nhân của những vận động lộn xộn trong các tế bào thần kinh.

Xét về động cơ, trong cơn say sưa, họ xuống tay theo bản năng và tưởng ta đây thực hiện việc trượng nghĩa vì  “thế thiên hành đạo”, loại trừ con “yêu tinh” trước mắt mình.

Xét về không gian và thời gian, tác giả của tội ác khi thực hiện tác phẩm của mình sẽ đối lập hoàn toàn với chính họ trong khoảng vài giờ sau đó. Sự hung hăng được thay bằng nỗi hối hận, và cái tinh thần muốn làm tất cả, thậm chí đổi lấy cái chết, để được chuộc lại lỗi lầm cao hơn bất cứ thang bậc giá trị nào.

Nói chung, xét về gì đi nữa thì họ cũng là người không tỉnh táo lúc thực hiện hành vi lệch chuẩn.

……………………..

Nên  tớ cho rằng cần xem những kẻ phạm tội trong lúc bị mất năng lực kiểm soát hành vi  do ma túy  nằm trong đội ngũ những người tâm thần nhận đặc ân của bộ luật tố tụng hình sự.

Và đừng sợ vì điều này mà tội ác sẽ trăm hoa đua nở, nếu đi kèm theo đó là hành động phun thuốc trừ sâu vào cái kén của tội ác. Ví dụ ra một luật, đại ý: Hãy  nói kẻ đưa ma túy cho anh là ai, tôi sẽ cho anh biết hắn chính là người gánh những hành vi hình sự lúc phê thuốc của anh!

Luật viển vông hay không còn tùy thuộc vào tác động của nó với xã hội thế nào.

Anh Tuấn