"Truy sát" Covid-19?

 

Tỉnh Bình Phước vừa có văn bản liên quan đến Covid-19. Theo báo chí thì đại khái như sau:

Hai ngày nữa, tức đến 25-6, gần 80.000 liều vắc xin trong tỉnh  hết hạn sử dụng.

Để tránh lãng phí vắc xin, đề nghị (hay yêu cầu) các địa phương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" để đảm bảo không bỏ sót người cần tiêm chủng.

Các địa phương chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh nếu để vắc xin hết hạn gây lãng phí.

Người dân không đồng ý tiêm phải ký cam kết và chịu trách nhiệm nếu để lây lan dịch bệnh.

Tôi nghĩ thế này:

Thứ nhất: Gần 80.000 liều vắc xin đang ngắc ngoải thời gian tồn tại kia có nhất thiết phải “hành quân” vào cơ thể người không khi các số liệu gần đây cho thấy Việt Nam đã đạt miễn dịch cộng đồng, số khỏi bệnh có ngày gấp gần chục lần số mắc, số trở nặng và chết trong cả nước giờ không đủ tư cách để so sánh với nạn nhân rủi ro giao thông?.

Thứ nhì:  “Người dân không đồng ý tiêm phải cam kết và chịu trách nhiệm”. Rõ ràng trách nhiệm cá nhân là phải nhờ người thân mang tới lò hỏa táng, nhưng trách nhiệm trước cộng đồng cụ thể ra sao lại không được tường minh, bởi các chỉ thị kỷ niệm (15, 16, 18) đã tạm dừng, lấy đâu ra cơ sở chế tài?

Thứ tam: “Các địa phương chịu trách nhiệm”!. Tôi không nghĩ đó là một “tối hậu thư” đối với các lãnh đạo những xã, phường muốn giữ ghế. Song, từ kinh nghiệm tổn thương, nó gợi ý tới một dạng deadline dẫn tới tái hiện câu chuyện phá cửa xông vào nhà cưỡng chế, khóa tay, kẹp cổ một phụ nữ để bắt bằng được đi test hồi tháng 9 năm ngoái.

Và thứ bốn: Câu thuộc lòng kinh điển "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" hồi Thủ tướng chỉ đạo là để lọc F0, nay văn bản kia “chế” thành tiêm vắc xin triệt để… e là đang phạm tội khi quân, cố tình diễn dịch sai ý lãnh đạo?

Tôi tạm hết nhưng chưa kết, vì nói thiệt là đọc xong thông tin thấy rất mệt, có lẽ vì sức kiệt.

Trần Tuấn

Thành tựu nào đang đợi?

Trong ba ông Chu Ngọc Anh, Nguyễn Thanh Long, Phạm Công Tạc thì ông Tạc bị khai trừ, hai ông còn lại nằm trong diện bị đề nghị kỷ luật.

 

Khai trừ khỏi đảng là hình thức nghiêm khắc nhất với người bị khai trừ, và đau đớn nhất đối với đảng.  Ruồng rẫy đứa con mình sinh ra, đào tạo, gửi trao hi vọng... quả thực không đơn giản trong bất cứ tình huống nào.

Nhưng, xâm phạm gia quy, rộng hơn là phá hoại tiêu chí của tổ chức thì nhịn đau một lần chứ một trăm lần vẫn cứ phải nhịn đau.

Có điều, như dân gian hay nói “quay đầu là bờ”, tôi không rõ trong quy định có nội dung nào cho pháp khôi phục tư cách thành viên nếu thành viên ấy tu dưỡng tiến bộ không?

Vì tội phạm hình sự khi bị tuyên tử hình vẫn còn cơ hội xuống án chung thân, dọn đường cho việc tái lập tư cách công dân, thì một cá nhân nhận quyết định khai tử tư cách thành viên không lẽ hết đường quay lại mái nhà xưa?

Nhưng tôi biết, nhìn chung, những ai lầm lạc khi quyết chí rà lại la bàn thì thường thành tựu của họ sẽ cao hơn nhiều những gương tiến bộ đều đều theo định mốc thời gian…

Anh Tuấn

Một đại tác gia trào phúng

    Nhân vật nổi tiếng gian hùng té ra lại có cái tên nghịch nghĩa: Tào Mạnh Đức -  tức Tào Tháo.

Và để bày tỏ sự ngưỡng mộ tài chiến trận cũng như tài dụng nhân của vị này, dân gian ta dùng lịch sự từ: TÀO THÁO ĐUỔI – ám chỉ các thể loại tướng tài hễ bị Tào a man truy sát thì chỉ còn nước chạy vãi… "c". -  để ý tứ nói tới chuyện bị tiêu chảy.

Tin đồn hơn nửa đội bóng U23 Việt Nam bị trúng thực ngay trước trận đấu với Thái Lan sẽ chẳng liên quan nếu không có màn rượt đuổi tỉ số của đội bạn khi liên tiếp ghi bàn và nuôi hi vọng. Đến cuối trận thì Việt Nam bị Thái bắt kịp.

Nhớ lại hồi chục năm trước, hòa Thái chính là thành công của bóng đá Việt. Nhưng cờ trở gió, nếu không thắng thì đích thị một thất bại. Mục tiêu bây giờ là chơi sòng phẳng với Hàn, Nhật… và tới nữa có thể Đức, Ý, Brazil.

Nên khá khổ thân cho quan chức bóng đá nước nhà. Khán giả và cấp trên chỉ mong thành tích sau đè thành tích trước chứ kiên quyết không thoái lui kỳ vọng. Quả này thì bị mục tiêu dí, tình cảnh nguy hơn chạy Tào Tháo là chắc.

Quay trở lại Tam Quốc Diễn Nghĩa (7 phần thực, 3 phần hư), không chỉ Tào Manh Đức được khắc họa gian hùng, tác giả La Quán Trung còn liệt kê một mớ nhân vật khác. Tỉ như chuyện Lưu Huyền Đức ném con để lấy lòng tướng, Gia Cát tiên sinh 7 lần bắt rồi tha Mạnh Hoạch nhằm thu phục đầu lĩnh một sắc tộc mà bất chấp việc nướng tướng sĩ.

Chứng tỏ tác giả họ La rất có khiếu trào phúng, đồng thời là nhà “tỉnh táo xã hội”,  “phản biện xã hội” thâm thúy.

Vì là tứ đại danh tác nên Tam Quốc Diễn Nghĩa trường tồn, được nghiền ngẫm, học hỏi. Các ứng xử của quan tham nước ấy cùng vài nước khác bây giờ giống Tháo, Đức, Minh ra phết.

Trần Tuấn

Nhu cầu môn sử nên như kinh tế thị trường

Khi bạn chú ý một đối tượng nào đó, bạn thề thốt cả đời chung sống với họ, đó là ý chí rất đáng trân trọng của bạn thời điểm ấy. Tuy nhiên, sau một thời gian X chung sống, nếu các bạn không còn mang lại sự thú vị cho nhau thì Luật Hôn nhân sẽ tư vấn bạn những phương án không tồi.

Môn Lịch sử trong trường học cũng thế. Bạn đam mê nó, say sưa với những thành tựu của cha ông và nhân loại trong quá khứ thì 9 năm phổ thông, 4 năm giảng đường đại học, 2 năm thạc sĩ, 4 năm tiến sĩ, bảo tàng, thư viện, internet…. chắc chắn là những đôi cánh tuyệt vời giúp bạn bay trên cỗ máy thời gian.

Còn khi bạn thấy môn lịch sử chỉ như một cửa ải cần điểm 5 để vượt qua thì có nỗ lực nhồi nhét bao nhiêu, cái đầu của bạn cũng khó mà thay đổi bản chất bã đậu. Thậm chí, nó còn gián tiếp huấn luyện bạn trở thành nhân vật phản bội quá khứ đầy nguy hiểm.

Lịch sử là một môn khoa học vĩnh cửu. Môn này luôn bổ sung dữ liệu cùng với sự tồn tại của loài người nên nếu bạn học 9 năm, 12 năm hay cả đời thì sự lạc hậu, thiếu kiến thức tới mức ấu trĩ của bạn là điều có thể thấy trước.

Nên, cuộc tranh luận nên hay không nên gạt 3 năm học sử trong đời người hiện nay, tôi cho rằng đó là cuộc tranh luận mang tính “thị hiếu”. Các tuyên bố Nên/Không nên gạt sử có thể đại diện cho một bộ phận dân chúng trong hiện tại nhưng dứt khoát nó không đại diện cho bất cứ quan điểm nghiêm túc, khoa học, duy lý nào về lịch sử.

Đừng bắt một thần đồng toán học buộc phải chia sẻ thời gian với những điều khiên cưỡng. Bạn muốn nó đóng góp cho thế giới hay trở thành một tín đồ của quá khứ cha ông?

Nhưng, bạn cũng không thể bắt được một đứa mê sử rời bỏ sử để khổ sai học tập thành một tiến sĩ Toán, Lý, Hóa.

Hãy coi nhu cầu tiếp cận sử như nhu cầu của một nền kinh tế thị trường, tự do kinh doanh, tự do sản phẩm, tự do giá cả, tự do lựa chọn, tự do sáng tạo… đi ạ.

Trần Tuấn

Những "người hùng" trong game?

Một thực tế là có thể ở nhà bạn bị vợ mắng, con khinh; ra đường bạn giật mình bởi ánh mắt của chú nào đó săm trổ; ở cơ quan thì đồng nghiệp coi thường, sếp bỉ bôi… Tuy nhiên, trên mạng xã hội, thậm chí mặt báo, bạn ngạo nghễ chỉ trích tổng thống Mỹ, phê phán thủ tướng Anh, kiểm điểm vua Nhật, lên lớp thủ lĩnh Quốc hội Nga…

Điều nghịch lý mà rất đỗi hợp lý ấy được giải thích bằng lý thuyết Mặt nạ của ngành Xã hội học. Tức là trong mỗi mối quan hệ thì bạn đóng vai trò xã hội khác nhau, và việc sắm vai ấy quy định thái độ và vị thế của bạn trong lúc tương tác.

Trước bồ thì chiều chuộng, trước đối thủ thì sống mái, trước láng giềng thì tuyệt đối không ứng xử như bồ… đại thể thế.

Lý luận vòng vo vậy chỉ vì nay đọc tin một chàng nghiện game ở TP Thủ Đức xách búa đi cướp tiệm vàng trong quận Bình Thạnh. Cảm nhận ban đầu thì có vẻ như bạn này đang bê thế giới ảo vào đời thực, sắm vai siêu nhân và coi tiệm vàng như một mục tiêu để tăng cấp độ trò chơi.

Bạn ấy ngộ nhận, nghĩa là tự đeo chiếc mặt nạ vẽ ra rằng mình sinh ra để làm siêu nhân.

Nếu thế, nói là đối tượng manh động, coi thường pháp luật cũng đúng; mà nói là một dạng bệnh lý tâm thần, lẫn lộn đời thực và đời ảo cũng đúng. Bị nhồi sọ tới mức ảo tưởng mình bất khả xâm phạm thì ít nhất cũng quá "siêu" trong suy nghĩ.

Ở khả năng thứ hai, nên chăng pháp luật thông cảm cho hành vi sắm vai tiếu ngạo giang hồ ấy để giảm hoặc miễn trách nhiệm hình sự?. 

Đó có thể lại là một cách ứng xử với vụ án khá thú vị. Tương tự như cách xem xét việc phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, hoặc hạn chế nhận thức...

Suy rộng chút, rượu, ma túy... cũng là thứ chi phố tri giác người sử dụng. Vậy coi họ là nạn nhân hay xử lý họ như xử lý những kẻ phạm tội tỉnh táo?

Quay trở lại câu chuyện Mặt nạ, trong thiểu số trường hợp, rất khó để đánh giá một cá nhân khi hành xử là đang nghiêm túc thực hiện vai trò xã hội hay đang nhầm lẫn một cách rất nghiêm túc vai trò xã hội...

Nói đâu xa, hồi xưa tôi cũng mê Tam Quốc Diễn Nghĩa đến nỗi trước bất cứ xung đột cá nhân nào đó, suy nghĩ đầu tiên thường là “Nếu mình làm vậy có giống Quan Công không?”

Giờ thì khác chút chút rồi.

Trần Tuấn

“Tự thịt”, tiếng Hán là “Tự nhục”?

 

Cảm nhận rằng một số người Việt chúng ta có một ưu điểm khá tồi tàn là muốn nhìn cái gì phải ra cái đấy chứ ít khi nhìn cái đấy thành ra cái thứ mình đang nghĩ.

Do vậy, trông thấy cái cây thì chỉ biết nó là cái cây, không thấy được đó là những lá cờ của thiên nhiên; đọc một tin hiếp dâm thì chỉ thấy tội ác chứ ít đặt vấn đề phải chăng là sự khẳng định cái tôi quá lớn của nghi phạm; gặp một tấm gương quan lớn tham nhũng chỉ thấy phẩm chất đê tiện hoặc lờ mờ bóng dáng của cơ chế chứ chả buồn nghĩ họ là nạn nhân của cánh cửa kho báu chỉ được bảo vệ bằng ổ khóa gỉ.

Tức là nhiều người trong số chúng ta không muốn thưởng thức sự thú vị khi thử phản bội lại những giá trị của chính mình.

Nên mới có chuyện uất ức việc hoa hậu Giáng My ngồi trên mái nhà ở Hội An.  Ngồi lên thậm chí là nhà cổ thì sao ạ?. Cứ cho là nàng ấy tọa cặp đùi trên cái ống khói ông cụ ông kỵ tạo ra thì đẹp vẫn cứ đẹp chứ? Cái vị trí ngồi ấy có lẽ nhiều người phải ngước lên mới nhìn thấy (vì cao quá) nên bức xúc? Chứ quy chụp kiểu ướm mông lên mồ hôi xây dựng của tiền nhân thì e chính những người quy chụp đang vấn vương tà ý.

Nên mới có tâm lý dè bỉu Tiến sĩ cầu lông.  Đề tài không chấp nhận được ạ? Vậy đề tài TS phải cao siêu để có chỗ trang trọng trong ngăn kéo, hộc tủ sao? Nghiên cứu gì chăng nữa thì tính gần gũi, thực dụng, dễ áp dụng phải là mục đích của khoa học chứ sao cứ nhất định ngước mắt mơ mộng bầu trời mà quên mất việc phải cải tạo vườn rau, bữa cơm của mình trước?

Nên mới có chuyện tiếu lâm ông nông dân thấy vợ bị ghẹo, cay cú thằng máu dê kia quá nhưng đếch làm gì được vì nó khỏe hơn. Thế là về trút hết bực dọc vào má vợ, cái “tội”:  Ai bảo mày móc cua mà ưỡn cái mông lên!

Trần Tuấn

Ông Chử Đồng Tử nên cần một chiếc lá đa

 

Nếu Chử Đồng Tử không nghèo tới nỗi thiếu mảnh khố để che thân thì có thành phò mã? Có lẽ khó, bởi khi ấy chàng trai nghèo sẽ không vì sĩ diện mà giấu thân thể dưới cát, và Tiên Dung công chúa sẽ chẳng vì thương cảnh nghèo hèn mà tự cưỡng bức giá trị tình yêu của chính mình.

 Tôi nghĩ tới ý trên sau khi lan man liên tưởng tới các khuyến cáo của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tới người rút bảo hiểm 1 lần.

Thống kê của cơ quan này, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2022, trên 200 nghìn người nộp hồ sơ nhận trợ cấp một lần. Trong đó, riêng TP HCM có hơn 37.000 người nộp hồ sơ, tăng khoảng 19% so với cùng kỳ.

Lao động chọn rút bảo hiểm một lần nhiều nhất  ở TP Thủ Đức, quận 12, Bình Tân, Hóc Môn, Bình Chánh (nơi trú đóng nhiều công ty, nhà máy) ... khiến đơn vị bảo hiểm ở những nơi đây chịu gánh nặng không nhỏ.

Vì điều ấy, Bảo hiểm xã hội liên tục đưa khuyến cáo người lao động hãy vì lợi ích lâu dài mà cân nhắc việc lấy tiền một cục.

Nhưng, cách để người lao động có tiền sinh sống sau thời gian gồng mình trước đại dịch thì phía bảo hiểm không bày, hoặc bày theo cách an ủi, hô khẩu hiệu: Chịu khó, cố gắng, vì cuộc sống không phụ thuộc con cái, abcz… 

Sống bằng niềm tin rằng tương lai có sổ hưu trí đã khó, sống bằng kiếp không tiền ở hiện tại lại càng khó. Cứ nhớ lại câu chuyện trăm ngàn người lũ lượt hồi hương cùng chó, mèo và lỉnh kỉnh nồi niêu, gương lược… thì biết sự túng quẫn của các lao động từng sống trong vùng tâm dịch là thế nào.

Câu hỏi đặt ra là Bảo hiểm xã hội đã làm tròn trách nhiệm của một thành tố trong hệ thống an sinh? Đã vừa đảm bảo quyền lợi cho người lao động lại vừa đảm bảo việc tái tạo tinh thần cũng như đời sống vật chất của họ?

Có lẽ chưa, vì chủ yếu cơ quan này chỉ thu tiền người lao động và trả tiền người hưu trí.

Nên chăng, thay vì để những người túng quẫn rút bảo hiểm một lần rồi cắt xoẹt sự ràng buộc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam có chính sách (hoặc đề xuất cấp cao hơn có chính sách) cho người lao động tạm ứng số tiền đó. Khi nào có điều kiện, họ sẽ hoàn lại để tiếp tục có sự yên tâm được nhà nước quan tâm lúc về già.

Như vậy, về mặt nào đó, cơ quan bảo hiểm giống như một ngân hàng cho người túng quẫn, nhưng là một ngân hàng nhân ái. Và như vậy, vừa cho người lao động con cá lại vừa tặng họ chiếc cần câu.

Quay trở lại câu chuyện Chử Đồng Tử. Nếu thay vì kết duyên cùng công chúa bởi lý do “không có gì”, chàng trai nghèo sau khi được tạo điều kiện vươn lên từ gian khó đã chứng minh mình đủ tầm của một phò mã… thì có lẽ câu chuyện cổ tích hợp logic và ý nghĩa hơn.

Chàng phò mã ấy, ban đầu hãy cứ được tạm ứng ít nhất là chiếc khố đã.

Tuấn Trần