Quẩn...

Bán cho tôi chiếc gạt tàn

Để dụi buông những ngang tàng thời trai

Bán tôi hai nửa nhành mai

Để hôm qua nối tương lai thắm đào

 

Xuân nay mua hết chênh chao

Lọc men lý trí… lại vào mê cung

Anh Tuấn

Vũ điệu bầu trời...

 Nhiều năm nay, 31-1 luôn đặc biệt với tôi.

Ngẫu nhiên năm nay một số sự kiện cũng long trọng chọn dấu mốc này để khai tiệc, tung hoa.

Những vũ điệu ánh sáng một số lần tôi chụp, thể hiện sự nhịp nhàng giữa trời với đất, gió và mây, đêm với ngày...

Anh Tuấn

Trái gì chứ không trái nghĩa

Nếu coi ngôn ngữ là vỏ bọc của tư duy thì trong một số trường hợp, tiếng Việt sóng gió hơn hẳn phong ba, bão táp. Xin điểm:

Cứu hỏa, Chữa cháy = Dập lửa

Cấm đái bậy = Cấm không được đái bậy

Của quý = Của nợ

Ta đánh thắng địch = Ta đánh bại địch

Kẻ thù truyền kiếp = Hợp tác toàn diện

Được tặng danh hiệu ghi nhận đóng góp = Đứng trước bục khai báo

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân = Đấu giá (quyền sử dụng) đất.

Tâm thư = Thanh minh… Thanh minh đôi khi được (bị)  hiểu là Tự thú. 

Nên mới sinh ra cớ sự rằng đặt trong ngữ cảnh nào thì lời đó được hiểu như thế đó. Có điều, người kể chuyện muốn định hướng bạn ra sao thì đó lại là kỹ thuật ảo thuật ngôn ngữ của họ.

“Bòng bong”, “Canh hẹ” hay “Tơ vò” đều thể hiện tâm trạng “bối rối”, nhưng nhiều người thích “Rối rắm” hơn. Âu chính là cái “tật” sính chữ, hoặc “tài” huy động vốn từ.

 

Và nữa:

TUYỆT ĐỐI TIẾP THU TRIỆT ĐỂ KINH NGHIỆM

Quyết tâm dồn lực xung phong

Nỗ lực thần tốc tấn công không ngừng

Kề vai thống nhất chung lòng

Sai lầm dứt khoát vô cùng lớn lao

Phấn đấu xử nghiêm phong trào

Động viên chiến dịch hô hào tiến lên

Thiên đường cơ bản ghi tên

Đón đầu ngạo nghễ ngày đêm tự phê bình.

Nếu cứ sau mỗi 2 chữ có thêm một dấu phẩy (,) thì 8 câu lục bát trên đây đã chia thành 28 khái niệm ít nhiều dùng trong các hội họp liên quan tới giặc Covid-19 (và giờ là chấp nhận thích nghi để sống).

Đấy, phong ba thế nhưng cũng chả kém uyển chuyển. Khẩu hiệu cũng thành thơ được.  Thế mà tới nay chưa có nổi một thuyền trưởng siêu đẳng hùng biện thì cũng lạ.

Trần Tuấn

Vĩ đại vì sự khiêm tốn

Nhiều năm nay trên truyền thông, ta hay đọc hoặc nghe từ “Nước lớn”. Đối lập với nó là “Nước nhỏ”.

 

Nên hiểu sao? Nước lớn là quốc gia bao la về địa lý? Trình độ văn minh vượt trội? Nền chính trị tiến bộ? Vị trí cao trên bàn cờ quốc tế? Hoặc, người ở nơi ấy cao to?

 

Thuật ngữ “nước lớn” trên đồng nhất với cách các nhà chính trị sử dụng hay của các chuyên gia thời tiết, thủy văn?

 

Nó được mặc định tự hiểu/tự nhận… hay có hẳn văn bản phân biệt đẳng cấp?

 

Vậy, xét ở góc độ nào thì Việt Nam là “lớn”, dưới lăng kính nào thì “nhỏ”? Nhỏ có được hiểu là “hèn” không, hay “bé hạt tiêu”? Bình đẳng trên trường quốc tế là bình đẳng trong hít thở hay bình đẳng về uy tín?.

 

Về sức mạnh quân sự, ta liên tục khuất phục Nguyên Mông, đẩy lùi Pháp, Mĩ, Tàu, bảo vệ Campuchia. Về diện tích lãnh thổ, Địa đầu Móng Cái tới Mũi Cà Mau nâng ta lên vị trí 66 trong số hơn 200 quốc gia, vùng lãnh thổ. Về chính thể, ta đứng trên đầu phần còn lại của thế giới….

 

Bao nhiêu điều khổng lồ ấy nhưng chưa bao giờ chúng ta vỗ ngực xưng nước lớn, ngay quốc hiệu Đại Cồ Việt, Đại Việt… cũng đã thay bằng Việt Nam.

 

Như thế, chúng ta lớn về sự khiêm tốn.

 

Nhưng, khiêm tốn gì thì cũng không nên đồng nghĩa với việc thừa nhận những ngoại bang khác là kẻ lớn. Nghe/đọc thấy tự ti ghê gớm.

 Anh Tuấn

Cà phê đầu năm

Đầu năm đi mót cô đơn

Tìm quanh tìm quẩn nỗi buồn vắng teo

Quán đông rặt những eo sèo

Những niềm năm cũ tản theo mây hồng

 

Cà phê mình vẫn một mình

Giọt sầu rơi tới lưng chừng rồi thôi

Suy tư chỉ đắm nửa vời

Lòng đăm chiêu lọc lẻ loi, lỡ làng...

 

Cô đơn bỗng quý hơn vàng

Mót lên mót xuống lại càng lửng lơ.

Anh Tuấn

Khi chúng ta chửi mắng người câm

Định không nói nhưng nói cũng bằng không, vì ý kiến của tôi thường nhận được rất nhiều sự thờ ơ. Bạn bè Fb đa phần là biết nhau nên có công kích gì thì thường nhắn tin phê phán, ít hắt nước sôi vào mặt. Vì thế, trên mạng xã hội, tôi nói như đang tự nói, ha.

 

Thứ nhất, vụ mẹ kế “dự bị” làm tổn thương con chồng ở chung cư mới đây. Bé 8 tuổi đã qua đời. Sắp tới tại tòa, bé xấu số ấy có thể còn bị đổ lỗi, thậm chí vu khống rằng “hư”, “ra mặt thù địch” với chính người đầu gối tay ấp của bố… nên trong lúc “cả giận mất khôn”, dì ghẻ đã điên lên rồi phang tới tấp bằng đủ thứ mà lúc bình tĩnh có thể chỉ dọa bằng roi mây...

Nếu xảy ra như vậy thì đó là lúc bị cáo được bộc lộ hết suy nghĩ của mình cũng như làm rõ những uẩn khúc vụ việc.  Bị cáo lúc ấy thực hiện đối đáp, tranh luận, giải thích, bào chữa công khai tại tòa thay vì tình cảnh hiện nay buộc phải nín miệng để cho dư luận xã hội tự phong công lý mà thoải mái rủa xả, căm thù.

Thứ hai, vụ Việt Á. Hành vi, lời khai, dấu hiệu phạm tội của Phan Quốc Việt mới chỉ điều tra bước đầu của công an. Điều tra bước đầu ấy qua sự sao chép của truyền thông, tới lăng kính của dư luận là đã qua mấy lần truyền tin rồi.

Phan Quốc Việt cùng những đồng phạm khác đang trong trại giam, chưa thể thanh minh mình là tướng, hậu, tượng, xe hay tốt trong ván cờ 4.000 tỉ kia. Tuy nhiên, búa, rìu phang vào danh dự bị can này thì nói như truyện chưởng: Chỉ còn một đống bầy nhầy.

Thứ ba, năm ngoái, tôi được giao viết về nhân vật án oan. Mấy giờ đồng hồ nghe ông hồi tưởng, ấn tượng lớn nhất mà “tử tù hụt” này mang lại là thần thái hổ báo của ông khi nhắc lại những ngày bị giam cầm, chịu đựng nhiều sự hành hạ về tinh thần, thân thể.

Ông kể, thời điểm thao thức nhất trong đời tạm giam của mình là sau khi nhận cáo trạng truy tố 2 tội Giết, Cướp. Lý do, vì oan nên ông khao khát ngày được ra tòa để có cơ hội nói hết những điều mà đằng đẵng mấy năm không được nói hoặc nói không ai nghe…. Sau đó thì người gây kinh động nền tư pháp phía Nam này được minh oan, xin lỗi, bồi thường.

Ấy mới là ba chuyện, những chuyện mà các tù nhân khác có thể vài chục năm nữa mới được nhìn nhận lại thì tôi không nói, do không đủ chữ.

Vậy kết thế nào nhỉ? Nếu nói “chưa nên phán xét khi tòa chưa tuyên” thì có người sẽ mắng tôi vô cảm; còn nếu khuyên “hãy cứ lên đồng phê phán đã, dù đúng dù sai thì cũng góp phần thức tỉnh đạo lý xã hội” thì e rằng ta đang tự cho mình niềm ham  thích dẫm lên mọi thứ dù là phân hay cơm.

Nên chăng, có sự đối đáp công bằng cho sòng phẳng về danh dự?

Lại nhớ, một Facebooker vừa qua có đăng hồi ức của một Cải cách viên khi tham gia phiên xét xử cường hào ác bá hồi những năm 50 thế kỷ trước. Theo như nhân vật của tác giả, không khí ngày ấy thật tưng bừng.

Anh Tuấn

Chung chiêng...

Giữa miệt mài cuộc sống

Ta mệt, tìm bóng em

Lòng vừa lạ vừa quen

Hồn đăm chiêu thơ thẩn

 

Bờ môi thơm nắng ấm

Tóc duyên gọi thu về

Vài giọt sương rơi trễ

Đọng vào trong mắt xanh

 

Cà phê đen sóng sánh

Dáng ngồi buồn chênh vênh

Mộng đời ta xếp cánh

Rơi xuống miền lênh đênh…

Anh Tuấn