Điểm liệt là 0: Những tổn thương không kiểm soát

Hầu như năm nào cũng thế, ngành giáo dục luôn thường trực những sự kiện để trở thành ngôi sao của thời sự. Năm thì thầy trò đánh nhau, năm thì xâm hại học đường, năm thì gian lận thi cử, năm thì điểm sử thấp đội sổ…

Năm nay, “ngôi sao sự kiện” đầu tiên xuất hiện tại TP HCM trong kỳ thi vào lớp 10 công lập. Thống kê từ Dantri cho thấy trong tổng số 95.952 thí sinh có điểm ở 3 môn thi thì 67.591 thí sinh đạt tổng điểm từ 15 trở lên (trung bình mỗi môn đạt 5,0 điểm). Con số này chiếm tỷ lệ 70,44%.  Số lượng còn lại 28.361 thí sinh có điểm trung bình chưa tới 5 điểm/môn.

Thống kê từ báo Dantri

Thống kê riêng biệt, số thí sinh có điểm thi dưới điểm 5 ở từng môn cụ thể là thì môn ngữ văn có 11.362 bài thi sinh, môn toán là 44.126 bài thi và môn ngoại ngữ là 30.999 bài thi. Trong số này, 180 thí sinh bị điểm liệt (0 điểm) ở các môn, gồm 165 bài thi môn toán, 7 bài thi môn ngữ văn và 8 bài môn ngoại ngữ.

Tờ báo nhận định dù số bài thi môn toán bị điểm liệt cao cách biệt so với 2 môn còn lại nhưng đã giảm gần một nửa so với năm ngoái (295 bài).

Điểm liệt – Tôi cho rằng đồng nghĩa với cắn bút suốt thời gian làm bài, đồng nghĩa với kiến thức tiếp nhận trong nhiều năm không mảy may đáp ứng dù chỉ 0,01% yêu cầu của đề. Nó cũng đồng nghĩa với tư duy ra đề của các thầy cô khác biệt hoàn toàn, một trời một vực với những gì tích lũy được của 180 cựu học sinh lớp 9.

Bên cạnh nguyên nhân lười biếng (nếu có) của học sinh thì chuẩn mực đề thi cùng kỹ năng hiểu biết về học sinh của các thầy cô cần phải được tham gia vào câu chuyện báo động điểm liệt này.

Nếu không hiểu các em, không sát sao với mặt bằng tiếp nhận của các em thì các vị thánh ra đề, thống nhất đề… chỉ đóng vai trò là minh tinh tạo sốc, quăng dao mổ bò cho bọn trẻ giết gà thôi.

Và mặc cảm điểm 0 chắc chắn sẽ bám theo các sĩ tử cùng người nhà vừa dài, vừa lớn đủ để gây tổn thương xã hội nữa.

Nên, hãy nhìn điểm liệt từ cách nhìn về sự thiếu hiểu nhau giữa đôi bên: Ra đề và Làm bài.

Trần Tuấn

Từ chuyện ChatGPT: Bọn con cháu máy người có chắc có hiếu?

Nếu kết hợp 2 phát minh búp bê tình dục và ChatGPT thì với điệu bộ cơ thể, kỹ năng biểu diễn cảm xúc, kiến thức siêu việt… chúng ta dễ có một “người máy” như trong tưởng tượng.

Kết hợp người máy ấy với những dị bản sinh học (như ngựa giao phố lừa thành la, biến đổi gen…) chúng ta dễ chào đón hậu duệ của chính mình là những thế hệ người lai máy.

Bọn máy lai người ấy kết hôn, sinh nở, phát triển dân số và trở thành loài thống trị. Lâu dần chúng xem nhẹ nguồn gốc và biến tổ tiên thành những món đặc sản như hiện nay chúng ta khoái thịt thú rừng.

Nếu bạn đã tưởng tượng như trên hoặc xa hơn thì đừng run sợ với suy nghĩ của chính mình. 

Trí tuệ của loài người theo tính toán, mới chỉ đầu tư chưa tới 10% để có cơ đồ xã hội hôm nay. 90% còn lại đang đóng băng nhưng luôn sinh lãi và sẵn sàng “tham chiến” để dàn xếp mối quan hệ với các con cháu máy lai người kia

Con đường hình thành từ việc qua lại nhiều dù trước đó việc qua lại ấy phải trả giá bằng vết xước của gai trinh nữ hoặc chấn thương bởi đá hộc.

Việc hiện tại, hãy “thiền” như tôi, ít nhất là hiền lành, an bình trong hình ảnh. 

Còn việc nổi lửa trong lòng thì cũng bình thường. Phải tạo bễ lò rèn hòng kiếm vật sắc nhọn mà đào cái mỏ 90% kia.

Tuấn Trần

Bắt hay giữ?

Tiếng Việt mình "hay" ở chỗ bản chất đối thoại dựa phần lớn vào ngữ cảnh.

 

Ví dụ, “vô”, “vào” giống nhau. Muốn mời vô nhà hay mời vào nhà đều được. Tuy nhiên, Vào học và Vô đạo lại không chung ý nghĩa “vô, vào”.

“Đồ chó con” là câu chửi thề trước đối thủ nhưng là kiểu nũng nịu nhau giữa các cặp tình nhân.

Ông Năm Cam nói với đàn em “không muốn thấy mặt” bà Dung Hải Phòng thì nên hiểu án mạng được tính đến…

“Đề nghị” nếu xuất phát từ lời lãnh đạo trong hội nghị thì tự dưng đã chuyển hóa thành “Yêu cầu”….

Nhưng cũng vì hay vậy nên Tiếng Việt thường bị những tay thủ dâm ngôn ngữ tìm cách cưỡng bức. Ví dụ như câu vừa rồi, trong sáng thế mà vẫn bắt buộc liên tưởng tới đụng chạm vật lý.

Mấy ngày nay thông tin thời sự gặp tình huống như vậy. Đó là trường hợp của tướng Đỗ Hữu Ca, nguyên Giám đốc công an TP Hải Phòng, và lão Trương Đình Nhạt, cựu du côn ở tỉnh Quảng Ngãi. Cả hai được đưa tin bị “bắt khẩn cấp”.

 

Ông Đoàn Văn Vươn, người nặng tình với tướng Đỗ Hữu Ca

Nghe đâu, luật hiện tại đã bỏ khái niệm “bắt khẩn cấp” để thay bằng “giữ người trong trường hợp khẩn cấp” cho phù hợp với Hiến pháp.

Có điều, nhiều người trong chúng ta khoái hành động “bắt”… Thế thì chiều sự chính xác hay chiều theo tâm lý nhỉ?

Anh Tuấn 

"Dịch Kiều" trước mộ cụ Tú Xương

“Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh

Bốn phương phẳng lặng hai kinh vững vàng…”

Giống như khi đọc nhiều tác phẩm nổi tiếng, Truyện Kiều để lại cho tôi một số suy nghĩ có thể lạ. Nói “có thể” bởi biết đâu nhiều người có quan điểm tương tự…

Chuyện của cô Vương Thúy Kiều lấy bối cảnh triều đại nhà Minh bên Trung Quốc, khi đó Thanh Tâm Tài Nhân viết. Vài trăm năm sau đại thi hào Nguyễn Du đọc được và nâng tầm tác phẩm lên bằng bản dịch theo thể loại thơ lục bát với tiêu đề Đoạn Trường Tân Thanh, sau đổi thành Truyện Kiều.

Số phận hai ấn phẩm trên cũng long đong như số phận của Kiều do tùy vào quan điểm của mỗi thời mà được nâng lên hay vùi xuống.

Ví dụ về Kiều, cô nàng này lần thứ nhất bán thân xác chuộc cha thông qua môi giới hôn nhân với Mã Giám Sinh. Lần thứ hai, Kiều bán sạch phẩm giá bằng việc định lừa Hoạn Thư,  rồi trộm tài sản tại nhà họ Mã để cao chạy xa bay. Lần thứ ba, người đẹp thực hiện thương vụ ngu xuẩn bằng cả cơ đồ của đấng trượng phu Từ Hải với mong muốn được yên thân....

Bởi thế nghe đâu trước 1945, “Đoạn trường tân thanh” – tiếng kêu đứt ruột - vẫn bị dân gian coi là “dâm thư”. Nói nôm na thì là một dạng “Nhật ký gái điếm”. Hiện giờ thì tạm khác.

Về nhân vật Từ Hải, ông này là kiểu người được đánh giá không tệ trong xã hội phong kiến. Cũng chí lớn, cũng trượng nghĩa, cũng hồ đồ, cũng rượu, cũng mê gái, cũng qua lại nhà thổ…  nên Từ Hải có tính cách và hành xử theo hình mẫu của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Tư thế “chết đứng” của họ Từ được hiểu là đến từ cái chết oan ức.

Và đúng vậy, với tư cách là một đầu lĩnh chống lại sự quản lý của triều đình, lẽ ra Từ Hải phải được chết trên chiến trường với giáp gươm lẫm liệt, da ngựa bọc thây. Đằng này, chết vì sự thỏa mãn cuộc sống, nghe lời gái mà thiếu phòng bị thì rõ ràng là cái chết oan.

Với Hồ Tôn Hiến, nhân vật này được giới thiệu: "Có quan tổng đốc trọng thần/ Là Hồ Tôn Hiến kinh luân gồm tài/ Đẩy xe vâng chỉ đặc sai/ Tiện nghi bát tiễu việc ngoài đổng nhung"… chứng tỏ là một trọng thần tài ba. Ấn tượng nhất là lời kể của Nguyễn Du sau khi Hồ Tôn Hiến diệt xong Từ Hải lại mê mẩn Thúy Kiều, nhưng “Nghĩ mình phương diện quốc gia/Quan trên nhìn xuống người ta trông vào” và quyết định không buông thả.

Điều này càng có giá trị trong thời đại ngày nay khi xã hội xiển dương những quan lớn đàng hoàng, vừa có giáo dục, vừa có văn hóa.

Một số ý kiến cho rằng Hồ Tôn Hiến dùng mưu mẹo xảo quyệt để hãm hại chồng hờ thứ 3 của Thúy Kiều, hiểu vậy là chưa đúng. Với nhiệm vụ phụng sự nhà nước, góp phần cho “bốn phương phẳng lặng hai kinh vững vàng”, ông tổng đốc này phải bằng mọi cách để triệt để xử lý những kẻ có tư tưởng "Sao bằng riêng một biên thùy/ Sức này đã dễ làm gì được  nhau".

Như vậy, giá trị của Truyện Kiều còn nằm ở đâu nữa? Đương nhiên là nằm trong những ý tứ sâu xa khác mà cụ Tố Như muốn gửi gắm vào câu chuyện Vương Thúy Kiều. Những ý tứ ấy cộng với bút pháp tuyệt vời đã đưa Kiều cùng cụ bay lên, khắc tên Việt Nam trên đỉnh núi cao trong lĩnh vực văn hóa – nghệ thuật của thế giới.

Sức sống của Truyện Kiều vừa mãnh liệt, vừa nhiệm mầu. Bằng chứng là thông qua sự mến yêu của độc giả, tác phẩm giúp xóa nhòa ranh giới giữa duy vật và duy tâm.

Ai cũng có thể bói Kiều, ai cũng có thể in ấn và truyền tay và lưu truyền chi tiết “người cõi âm Đạm Tiên” sát cánh bên Kiều mà không lo bị xử lý hành vi phổ biến văn hóa phẩm mê tín dị đoan.

Trước Mồng 9 Tết Mèo - 2023.

Tuấn Trần

Sơ kết...

 Đến 31-12-2021, tạm tính:

- Hơn 10 năm, từ tìm kiếm Cơn gió nóng vẫn ung dung đứng hàng nhất, trang đầu của Google.

- Hơn 10 năm, lần đầu tiên đi lại đôi Gò - trước đó từng xỏ nó dẫm lên một số nẻo đường.

- 16 năm chiếc nhẫn vàng tây chưa xa rời ngón chân.

- Hơn 20 năm chè bắc, sau đó là cà phê, thuốc lá, rượu… vẫn ngạo nghễ xé toang bệnh tật.

- Thêm một cơ số tuổi - nghĩa là càng gần hơn sự ung dung, tự tại, rũ bỏ ước mơ, xao xuyến, đam mê, ham muốn… để nghỉ ngơi bên dốc cuộc đời.

 

Chiều nay dải nắng vàng

Rơi vào trong mắt biếc

Pha lên màu luyến tiếc

Nhuộm thời gian hoang tàn…

 

Cuộc sống tiến hàng ngang

Mọi thứ đều quan trọng

Nên giờ gần mất sạch

Còn nửa cọng tâm tư

 

Hay là mình lại đi?

Hay là mình dừng lại?

Hay là mình nằm mãi?

Để tháng năm đái vào?

 

Nói chung thì khá đau

Thật ra là hơn hoạn

Tóm lại là đầy sạn

Trong máng cơm cuộc đời…

 

Toàn bộ tất cả mọi thứ các vấn đề đều tệ!. Tệ như thể trong 2 giây buộc phải lựa chọn giữa gái, à, giữa bạn và vàng.

Trần Tuấn

Sự hả hê... chí tình?

 Hôm nay, số đông thành viên mạng đã thắng thế khi tiễn một người đang, thậm chí chưa, làm quen với thiên chức làm mẹ về với án tử.

Tôi nói “thành viên mạng” có lẽ cũng chưa đúng. Vì không có thống kê trong số hơn năm chục triệu người dùng internet thì có bao nhiêu chục nghìn người dứt khoát ủy nhiệm cho luật pháp kết liễu một số phận.

Nhưng tạm thời cứ tin vào cái thứ gọi là “làn sóng”.

Vấn đề là “làn sóng” ấy sẽ đẩy thuyền hay dìm thuyền thì còn phụ thuộc vào chuyện nó là sóng của thi nhân Nguyễn Khuyến hay của mấy tín đồ trong trường phái dân túy.

Đi vào ví dụ sinh động, bố mẹ của Nguyễn Võ Quỳnh Trang, bị cáo trong vụ án bé 8 tuổi chết, mất con gái từ chiều nay, 25-11.

Người cha của bé 8 tuổi, Nguyễn Trung Kim Thái, mất đi hai người mà anh ta dành tình cảm thương quý hàng đầu.

Xã hội mất đi một chỉ báo, rằng “tự do hôn nhân, coi con đẻ cũng như con mình”

Còn tử tội, mất đi khoảng 50 năm, mỗi năm 365 ngày “để yêu thương”

Nhưng, cái “lợi” bao trùm, đó là bản án giúp toàn bộ công dân thẩm thấu luật pháp hơn, trong đó có những quy định về trách nhiệm và nghĩa vụ làm mẹ kế (hay gì ghẻ)… tiềm năng.

Nói chung, đó là “một bản án đẹp”, dù không phải với toàn bộ những cá nhân từng… đọc Tấm Cám, Thạch Sanh…

Trần Tuấn

Lái buôn cảm xúc?

 

Báo chí mấy nay rộ câu chuyện giá vé máy bay tết TP HCM – Hà Nội trên 3 triệu vé. Trong khi, theo mách nước của khách bay, nếu bay từ TP HCM sang Bangkok (Thái Lan) xong làm thêm chặng nữa từ đó về Hà Nội thì ít tiền hơn.

Đây quả là một tin ấn tượng cho những tay hành nghề mua bán cảm xúc, là tín hiệu tích cực cho thị trường du lịch mua sắm xuyên quốc gia. Đó đồng thời cũng kích thích dịch vụ làm hộ chiếu cuối năm. Vì tiết kiệm, người dân sẽ lựa chọn giải pháp rời quê hương, thăm thú nước ngoài trước khi về bản quán đón Tết cổ truyền.

Nhẩm tính, vé máy bay tết nào cũng tăng nhiều con số phần trăm trong khi chi phí sân bãi, nhiên liệu, nhân công… không khác mấy ngày thường. Ngày thường, tổng tiền anh bỏ ra cho một chuyến bay 10 đồng, ngày tết cũng tương đương nhưng tiền thu từ túi hành khách thì chắc chắn cao vút.

Vậy là hãng hàng không nào cũng thế? Sứ mệnh cao thượng hay bất cao thượng thì đều gặp nhau ở điểm chung là giá vé không dựa trên chi phí thực tế mà ở việc lợi dụng quy luật tâm lý khát khao về quê đoàn tụ gia đình của khách hàng?

Nếu quả vậy, đó là một dạng “lái buôn tâm lý”. Kiểu trục lợi cảm xúc vương vấn cố hương ấy không nên tồn tại trong đầu những ông bà lớn lên từ những ngôi trường “mọc lên tươi thắm giữa đồng lúa xanh”.

Trần Tuấn